Labels en organisaties rond wijn

Momenteel bestaan er meer dan 100 labels. Allemaal leggen ze in een lastenboek een aantal minimumvoorwaarden op waaraan de deelnemende wijnboer moet voldoen. Voor de consument is dat veelvoud aan labels erg verwarrend. We bieden hieronder een overzicht van de meest voorkomende labels en organisaties rond biologische, biodynamische en natuurwijn.

Biologisch

Biologische landbouw is een allesomvattend systeem van landbouwbeheer en de productie van levensmiddelen. Het is gebaseerd op ecologische processen en de instandhouding van de biodiversiteit. 

De biologische landbouw maakt geen gebruik van kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen of ggo’s (genetisch gemodificeerde organismen). 

Europees Biolabel

Het EU Biolabel is sinds 2010 terugvinden op het wijnetiket. Het garandeert dat de wijn afkomstig is van 100% biologisch geteelde druiven waarbij men geen  chemische pesticiden, herbiciden, insecticiden of kunstmatige meststoffen heeft gebruikt. Het gaat hier enkel om de druiventeelt, er wordt geen rekening gehouden met de vinificatie, het wijn maken zelf. Daartoe bestaan andere organisaties die lastenboeken voorschrijven waaraan de wijnmaker zich dient te houden (zie verder).

Het EU Biolabel  is verplicht voor alle biologische verpakte producten. Aan de hand van dat label kunnen consumenten overal in Europa bio herkennen. Het label is verankerd in de Europese wetgeving en wordt beheerd door de Europese Commissie. De controle gebeurt door onafhankelijke controleorganisaties in de lidstaten zelf.

Enkel het EU bio-label biedt de consument de garantie van biologische producten. Het louter vermelden van de woorden ‘biologisch’ of ‘organic’ betekent niet dat een product werkelijkheid ook bio is.

Europees biolabel

Biologische labels

Agriculture Biologique

Agriculture Biologique (AB) is een iets strenger label van Franse oorsprong. De meeste Franse wijnboeren werken hiermee.

vinifika-logo-ab-certified

Ecovin

ECOVIN is de grootste en belangrijkste private controle organisme in Duitsland. Ze vertegenwoordigt bijna de helft van alle Duitse biologische wijnproducenten.

logo-ecovin-web-small

Biodynamische wijn

Wat is biodynamie?

Biodynamische landbouw is 100 procent biologisch en stelt bovendien bijkomende eisen op de productie en verwerking van de producten. Biodynamie vertrekt van de gedachte dat in de natuur en de kosmos alles met alles in verband staat, en dat de mens dat precaire evenwicht moet respecteren. De ideologie is afkomstig uit een werk (Agriculture, 1924).  van wetenschapper en filosoof Rudolf Steiner Hij wordt dus aanzien als de grondlegger ervan.

Zijn gedachtegoed werd later verder verfijnd door Maria Thun. Haar onderzoek naar de invloed van de stand van de maan op planten leidde tot de introductie van biodynamische kalender met meest gunstige periode voor aanplant, snoei, bewerking van de bodem en bescherming tegen ziektes en insecten. Het was uiteindelijk Nicholas Joly die de biodynamische aanpak introduceerde in de wijnbouw.

rudolf-steiner-portret-biodynamie

Rudolf Steiner

Biodynamische certificering wordt toegekend door private instellingen en bevatten geen wettelijk kader. Elke organisatie heeft voorschriften waaraan de leden zich moeten aan houden. Twee bekende organisaties zijn Demeter en Biodyvin. Je vindt deze labels ook terug op de fles.

Biodynamische labels

Stichting Demeter

Demeter is oorspronkelijk ontstaan in Duitsland en uitgegroeid tot een autoriteit op gebied van biodynamische land -en wijnbouw. Demeter heeft talrijke nationale afdelingen waarbij de gestelde voorwaarden kunnen verschillen. Die afdelingen beslissen autonoom of ze de regels versoepelen of verstrengen. Het label voor biodynamische wijnen is internationaal erkend maar biedt geen uniformiteit door het gebruik van verschillende regels per land.

logo_demeter_small

Biodyvin

Biodyvin is een Frans biodynamisch label en stelt dat elk mogelijk additief de smaak en herkomst van de wijn kan beïnvloeden. Nieuwe leden worden eerst onderworpen aan een rigoreus onderzoek waarbij iedere wijn van de producent geproefd en gecontroleerd wordt.

Logo Biodyvin

Natuurwijn

WAT IS NATUURWIJN?

Natuurwijn (vin naturel) is steeds biologisch en vaak zelfs biodynamisch. De wijn wordt gemaakt zonder enige toevoegingen (bv. cultuurgist, suiker, sulfiet,..).  De wijnmaker probeert op authentieke wijze te werken met wat de natuur hem of haar gegeven heeft. Dit betekent ook dat de vergisting gebeurt op basis van natuurlijk aanwezige gisten. De wijnmaker moet absoluut zeer hygiënisch te werk gaan want hij kan geen gebruik maken van additieven of sulfieten om de wijn te corrigeren.

REGELGEVING

Tot voor kort bestond er geen duidelijke definitie noch wettelijk kader. In maart 2020 kwam daar verandering in met de introductie van het label ‘Vin méthode naturel’. Dit private label werd goedgekeurd door het I.N.A.O. en schrijft een charter uit met 12 criteria waaraan een wijn dient moet voldoen om als natuurwijn beschouwd te worden. Deze definitie geldt voorlopig enkel in Frankrijk.

In Europa zijn er een aantal organisaties die zich bezighouden met regelgeving omtrent natuurwijn. Leden die bij een van deze organisaties zijn aangesloten houden zich aan onderling afgesproken regels.

  • Vins Sans Aucun Intrant Ni Sulfite (Vins S.A.I.N.S.)
  • VINNATUR
  • Association des Vins Naturels (AVN)
  • Vin méthode Nature (enkel officieel erkend in Frankrijk)

Labels natuurwijn

Vin méthode nature

Vin méthode nature is een privaat label dat officieel goedkeuring kreeg door het I.N.A.O en de Franse autoriteiten. Het charter beschrijft de definitie van natuurwijn in 12 criteria. De principes leunen zeer dicht aan bij de andere lastenboeken zoals die van AVN. 

vin-méthode-nature-label

Vins S.A.I.N.S.

Vins S.AI.I.N.S. staat voor sans aucun intrant ni sulfite ajouté. Het is een jonge organisatie met momenteel een gering aantal leden. Ze leggen zeer strenge regels op voor natuurwijnen: absoluut geen toegevoegde additieven en bovendien zeer strikt op de maximale hoeveelheid sulfiet.

Logo Vins S.A.I.N.S.

Vinnatur

Vinnatur is een controle organisme van Italiaanse oorsprong maar geniet internationale bekendheid bij natuurlijke wijnproducenten van over de hele wereld. Vinnatur ondersteunt de wijnmaker door actief mee te werken en denken aan alternatieve methodes om wijngaarden volledig insecticide -en pestcidevrij te krijgen. Ze worden geholpen in hun wetenschappelijk onderzoek door een aantal universiteiten. 

Vinnatur logo

AVN

AVN (’Association des Vignerons Naturels) is een Franse organisatie die een charter heeft opgesteld die elk van haar leden hebben ondertekend. Hierin staan duidelijk omschreven richtlijnen: druiven uit 100% biologische teelt, geen toevoegingen en een maximaal toegestane hoeveelheid sulfiet. De wijnbouwers sturen hun stalen regelmatig in ter controle.

Logo AVN

Vegan label op wijn

De laatste jaren verschijnt op wijnetiketten het label ‘vegan friendly’. Al decennialang worden een aantal dierlijke producten gebruikt bij het maken van wijn. Het gaat om eiwitten, vislijm en gelatine. Deze stoffen hebben een klevende functie waardoor ze kleine onzuiverheden uit de wijn halen. Dit proces heet ‘klaren’ en zorgt ervoor dat de wijn helder wordt. Wanneer je dit label ziet werd dus niet met dierlijke producten gewerkt.

Vegan friendly - V label

EU V-label